Het gaat wél de goede kant op in het educatielandschap.

Een stap dichter in de goede richting.

Nu jongeren massaal gaan staken, is er een kantelpunt bereikt in de goede richting. En doe ik een vreugdesprongetje, want het is een noodzakelijke stap in een richting waar ik in geloof. Een stap dichter naar meer focus op waarden, talenten en verbondenheid. Waar jongeren en hun ouders en leerkrachten dichter bij elkaar komen. Eindelijk!

Want die ene ongeschreven onuitgesproken regel -zoals een leerling me dit jaar vertelde- die vaak heerst in het onderwijs is: het is een universele wet dat je best zo ver mogelijk van de leerkracht zit. Het is niet voor elke leerling waar, sommigen gaan wél spontaan vooraan zitten, zijn wél geboeid, willen alles uit de les halen. Maar het zou eigenlijk de norm moeten zijn, willen vooraan zitten. Zoals mensen op een aikidostage vooraan kruipen om meer te zien en de les beter te kunnen observeren, zoals een yoga-klas vaak in kleine groep is zodat er optimale begeleiding kan zijn, zoals op de kunstacademie vaak privéles gegeven wordt, omdat die focus nu eenmaal werkt, en zoveel leerlingen baat hebben bij bijles (wat eigenlijk overbodig zou moeten zijn, als je het mij vraagt).

Hoe lang aanvaarden we nog die eenzijdige niet-efficiënte machtsstructuur?

Ik schreef het al in een Facebook-post toen de huidige minister voor mij onaanvaardbare beslissingen nam: hoe lang gaan we nog aanvaarden dat een minister het voor het zeggen heeft? Hoe kunnen we geloven dat een minister die rechten studeerde -en eigenlijk geen pedagogische bekwaamheid bezit- mag beslissen wat er in het educatieveld te gebeuren staat? Hoe lang gaan we de échte professionals die dag in dag uit voor de klas staan nog negeren? Mensen die heel vaak àlles geven aan de jongeren en het beste willen voor elke jongere waarmee ze op pad gaan. Ik ben er eentje van. Ik bouwde zelfs mee aan een nieuwe school waar ik wél meer in geloven kan, omdat de focus juister zit en het belang van de jongere centraler. En ik deed dat met hart en ziel en ontelbare uren die niet betaald werden. Waar mijn vakantie een adempauze was, om net niet eronderdoor te gaan. En uiteindelijk toch in een burn-out terecht te komen. Want het werd ons nu niet echt makkelijk gemaakt om een visionair model neer te zetten, verder bouwend op Freinet, een van onze voorgangers in de revolutie die noodzakelijk is als we het potentieel van het kind voorop willen plaatsen. Het potentieel in al zijn gelaagdheden.

Het is tijd voor wijsheid, en die ligt bij de mensen in het veld!

De wijsheid zit bij de mensen die hun roeping volgden en hun leven geven aan educatie. Omdat ze vaak niet anders kunnen: ze zijn gemaakt om die taak in de maatschappij op zich te nemen. Ze hebben tonnen energie om die klus te klaren en gaan vaak over hun eigen grenzen om de opdracht te volbrengen.

Veel leerkrachten liggen 's nachts wakker om net die ene aanpak te vinden voor die ene jongere. Of net die les iets beter te maken zodat de kennis beter verankerd kan worden. Of zijn zich in hun vrije tijd aan het bijscholen, om mee te zijn met de evolutie -en dus met de jeugd.

Veel leerkrachten hebben uit zichzelf een aangeboren intuïtie die oplossingen brengt voor complexe problemen. Want een kind laten groeien en bloeien is een van de meest complexe processen die er zijn. Zeker in deze diverse samenleving met alle nationaliteiten, moedertalen, geloofssystemen, labels en ...

En wanneer gaan we deze geniale oplossingen bundelen, samenvatten en implementeren op grotere schaal? Niet door één minister aan het roer te laten staan.

De juiste prioriteit

De prioriteit is: welzijn en vertrouwen, persoonlijke ontwikkeling, coöperatie en daarna kennis. Niet -en als je het mij vraagt: nooit meer- andersom. Want wat zijn we met hoofden gevuld met kennis, als het zelfvertrouwen, de eigenwaarde en de veerkracht achteruit gegaan zijn? Wat zijn we met kennis als de verbondenheid en het vertrouwen in elkaar een deuk gekregen heeft? En dat is wat er vaak gebeurt met jongeren, het verliezen van het essentieelste in een mensenleven. Het aantal jongeren dat uitvalt neemt toe, de hoeveelheid stress en andere ongewenste neveneffecten ook. Het moét en zal anders. Omdat het de enige wijze keuze is. Een keuze vanuit liefde. Een keuze die het geschenk dat elke jongere is, eert.

Power to the people

Het is al lang bezig, een revolutie naar power to the people. Voorbeelden ervan zijn: ervaringsgerichte schooltjes, vergroening van de speelplaatsen, ouders die meer betrokken zijn bij de bouw en feesten van een school, jongeren die op reis vertrekken met hun ouders tijdens schooldagen, jongeren die afwezig zijn omdat ze een afspraak hebben bij de arts, ouders die opkomen voor hun kind en de school niet meer als almachtig aanvaarden, jongeren die punten (niet de kennis die écht bij hun past) minder belangrijk vinden, Youtube dat zoveel interessantere filmpjes biedt dan de meeste saaie leerboeken, apps waarmee je sneller kan leren, erkenning van meer individuele leertrajecten omdat dat de enige oplossing is, ...

En dat is waar het huidige politieke beleid het als sinds het huidige systeem opgezet is, de bal mis slaat. De erkenning van de waarde in elk kind en de betekenisvolle en zinvolle verscheidenheid tussen elkaar. Zonder die diversiteit stonden we nog allemaal te jagen, te boeren en vruchten te plukken.

Een gezonde economie bouwen begint met andere educatie

Zonder de unieke ingevingen van alle uitvinders -die nota bene vertrekken vanuit een eigen impuls die niemand hen voorkauwt- was er geen evolutie. Zonder de ondernemende geesten die bedrijven opstarten en leiden, waren er geen bedrijven waar zoveel werkgelegenheid door is. En zoals Simon Squibb me helderder leerde zien: geen enkele succesvolle miljonair zal beweren het alleen gedaan te hebben. Samenwerking en de bundeling van de juiste krachten, creëert het succes. Verbondenheid is een sleutel.

De oprichter van de aikido stelde het helder: een gezonde economie is de basis van een gezonde samenleving. Maar hoeveel ruimte wordt er geboden aan uitvinders, ondernemers, teamspirit? Terwijl het bouwstenen zijn van onze samenleving. Veel meer dan loutere kennis van wiskunde en Nederlands! Die twee vakken zijn zwaar overroepen, als je naar de werkvloer kijkt. Hoe belangrijk zijn waarden als evenwaardigheid en wederzijds respect, vertrouwen en ondersteuning, gehoord en gezien worden, ... Hoe belangrijk zijn vaardigheden als communicatie-skills, samenwerken, overleggen, coördineren, plannen en prioriteiten stellen, gezonde grenzen ontwikkelen, gezonde zelfzorg, ...

Het allerbelangrijkste: kiezen voor en inzetten op het potentieel van het kind.

Droom even mee: stel je voor dat we er naar streven om elk kind zoveel mogelijk te laten floreren? In alle dimensies: fysieke gezondheid, emotionele en mentale veerkracht, uitblinken in zijn of haar talenten, groeien in verbondenheid en samenwerking, de essentie en kracht van coöperatie leren door ervaring, en de kennis verzamelen die past bij dat specifieke kind. Hoe zou de wereld er dan uitzien?

Hoeveel burn-out zou er zijn? Hoeveel bore-out? Hoeveel dissociatie en andere mentale problemen? Hoeveel eenzaamheid, depressie en zelfmoord bij jongeren? Hoeveel medicijnen zouden nog nodig zijn om veerkrachtig in het leven te staan?

Andere structuren, samen verder en sterker.

De school die ik mee bouwde had dat als slogan: samen sterker en verder. Het hele team heeft dat ervaren: het is door de samenwerking en samen beslissingen te nemen waar iedereen achter stond dat het mogelijk werd.

En de studenten waren uiteindelijk een deel van het team want die gaven bijvoorbeeld zelf soms les of namen beslissingen op de klasraad of gaven aan welke ateliers ze wilden krijgen.

Ze bouwden zelf de klaskrant of toonmomenten, ze verzamelden zelf het geld voor de schoolreis, ...

Daarom ben ik blij met de huidige stroom: waar jongeren mee rechtop staan en de kracht van hun stem laten horen. En ik ben er zeker van: de oplossingen liggen bij de jongeren en hun begeleiders die wél kiezen voor hun welzijn en hun potentieel! De wijsheid ligt bij de ervaren mensen en de échte noden zijn te horen bij de betrokkenen: de jeugd en hun begeleiders.

Dus: het gaat de goede richting uit, de prioriteiten verschuiven langzaam in de juiste richting. Samen zijn we zoveel sterker en kunnen we zoveel verder geraken dan één minister op zijn bureautje kan bedenken en uitvoeren.

Geen nood tot zorgen, geen dramascenario's nodig als 'het onderwijs gaat achteruit'. We zijn collectief bezig met de juiste beslissingen, en die liggen net iets anders gepland dan politiekers kunnen bevatten.